ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯರು ತಮ್ಮ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು, ಜೀವನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ನಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಸಹವಾಸಕ್ಕೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಜನರ ಸಹವಾಸ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಗೆ ತಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಾಣಕ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹವರು ನಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು.
ಅಂತರ್ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೂರವಿರುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎನ್ನುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು ಇತರರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು. ಇವರು ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಪ್ಪು ಕಂಡು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯವರು ಸುಳ್ಳುಗಾರರು; ಈ ರೀತಿಯವರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ನಷ್ಟಕ್ಕೂ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೂ ದಾರಿ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯವರು ಸೋಮಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ತಾನು ಪರಿಶ್ರಮ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲದ ಹಾಗೆ ಇತರರನ್ನು ಸಹ ಸೋಮಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯವರು ಜಗಳಗಂಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜಗಳ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಚಾಣಕ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹದೋಷಿಗಳಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನಿಮಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವರು, ಆದರೆ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಖಂಡಿತ ಬರಲಾರರು. ಈ ರೀತಿಯ ಜನರ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ. ಅಂತಹ ಕಾರಣದಿಂದ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲು ನೀವು ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ, ಪರಿಶ್ರಮಶೀಲ, ನಿಷ್ಠಾವಂತವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಚಾರ್ಯ ಚಾಣಕ್ಯರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
