ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿಯುವ ಗಿಡ’ ಅಥವಾ ಮೈಮೋಸಾ ಪುಡಿಕಾ (Mimosa pudica) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಮುಟ್ಟಿದ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಸಸ್ಯವು ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ‘ಲಜ್ಜಾಳು’ ಅಥವಾ ‘ನಮಸ್ಕಾರಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಗಿಡವು ಹಲವು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ, ಲಜ್ಜಾಳು ಗಿಡವು ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ತಿಕ್ತ ರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶೀತಲ ಸ್ವಭಾವದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಕಫ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಉರಿಯೂತ ಹಾಗೂ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಸರ್ಗಳಿಗೆ ನೆರವು
ಲಜ್ಜಾಳು ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವಿರೋಧಿ ಹಾಗೂ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಗುಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಹಾಗೂ ಗಾಯ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಒಣಗಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ
ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಈ ಗಿಡದ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ‘ಮಿಮೋಸಿನ್’ (Mimosine) ಎಂಬ ಅಂಶವು ಉರಿಯೂತ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ
ಭೇದಿ, ರಕ್ತಭೇದಿ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಸರೇಟಿವ್ ಕೊಲೈಟಿಸ್ನಂತಹ ಕರುಳಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಜ್ಜಾಳು ಗಿಡದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀರ್ಣಾಂಗವನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸಿ, ಕರುಳಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಉಪಯುಕ್ತ
ಅತಿಯಾದ ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಸೆರಗಿನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಈ ಗಿಡದ ತಾಜಾ ರಸ ಅಥವಾ ಬೇರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗರ್ಭಾಶಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ
ದದ್ದು, ತುರಿಕೆ, ಸೋರಿಯಾಸಿಸ್, ಹರಕು ಗಾಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಲಜ್ಜಾಳು ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳ ರಸವನ್ನು ಲೇಪನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೋಂಕು ತಗ್ಗಿಸಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಶಮನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೈಗ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು
ಮೈಗ್ರೇನ್ ಅಥವಾ ತಲೆನೋವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ತಂಪಿನ ಅನುಭವ ದೊರೆಯಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಬಳಸುವಾಗ ಇರಲಿ ಎಚ್ಚರ
ಲಜ್ಜಾಳು ಗಿಡದ ಎಲೆ, ಬೇರು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಔಷಧೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಸ್ಯವು ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ದಂಪತಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಯಾವುದೇ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಸೇವಿಸುವ ಬದಲು, ಅರ್ಹ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದು ಬಳಸುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತ.



