ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರ ಹೃದಯಗಳ ಸಂಗಮವಲ್ಲ, ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಎರಡು ವಂಶಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ವಿವಾಹದ ವೇಳೆ ನಡೆಯುವ ಹಲವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಗಲ್ಯ ಧಾರಣೆ ಅಥವಾ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಈ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಅರ್ಥ ಅಡಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
‘ಮೂರು’ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹತ್ವ:
ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ‘ಮೂರು’ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ 3 ಎಂಬುದು ಗುರು ಗ್ರಹದ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಗುರು ಗ್ರಹವನ್ನು ಜ್ಞಾನ, ಧರ್ಮ, ಶುಭಫಲ ಹಾಗೂ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಕಾರಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗುರು ಗ್ರಹದ ಕೃಪೆ ಸದಾ ಇರಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂಕೇತ:
ಮೂರು ಗಂಟುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರ ಎಂಬ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸತ್ವ, ರಜಸ್ ಮತ್ತು ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೂ ಇದು ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಎಂಬ ತ್ರಿಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ದಂಪತಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಬದುಕಲಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವೂ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.
ಮೂರು ಶರೀರಗಳ ಬಂಧನ:
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಶರೀರಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳು ಈ ಮೂರು ಶರೀರಗಳ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
- ಮೊದಲ ಗಂಟು: ಸ್ಥೂಲ ಶರೀರ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕ ದೇಹದ ಸಂಕೇತ.
- ಎರಡನೇ ಗಂಟು: ಮನಸ್ಸು, ಭಾವನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶರೀರದ ಸಂಕೇತ.
- ಮೂರನೇ ಗಂಟು: ಆತ್ಮ ಹಾಗೂ ಕಾರಣ ಶರೀರದ ಸಂಕೇತ.
ಈ ಮೂಲಕ ದಂಪತಿಗಳ ದೇಹ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ:
ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ವರನು ವಧುವಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಈ ಬಂಧವನ್ನು ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ತಾಳಿ ಕಟ್ಟುವ ಮೂರು ಗಂಟುಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ; ಅದು ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ, ನಂಬಿಕೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಏಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ.

