ಪುರಿ: ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಿ ಜಗನ್ನಾಥ ರಥಯಾತ್ರೆ 2026 ಗುರುವಾರ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು ಪುರಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು, ಇಡೀ ನಗರವು ‘ಜಯ ಜಗನ್ನಾಥ’ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಭಕ್ತಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಂತೆ ರಥೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪುರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪುರಿ ರಥಯಾತ್ರೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಜಗನ್ನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಹೋದರ ಬಲಭದ್ರ ಹಾಗೂ ಸಹೋದರಿ ಸುಭದ್ರಾ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಃ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಜಗನ್ನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ತನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಹೊಸ ರಥಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ರಥಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷ ಮರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂರು ಬೃಹತ್ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಜಗನ್ನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥವನ್ನು ‘ನಂದಿಘೋಷ’, ಬಲಭದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥವನ್ನು ‘ತಾಳಧ್ವಜ’, ಸುಭದ್ರಾ ದೇವಿಯ ರಥವನ್ನು ‘ದರ್ಪದಲನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಥದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಎಳೆದು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ರಥಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು:
- ಜುಲೈ 16: ರಥಯಾತ್ರೆ ಆರಂಭ, ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಪಹಂಡಿ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ರಥ ಚಲನೆ.
- ಜುಲೈ 17ರಿಂದ ಜುಲೈ 23ರವರೆಗೆ: ಗುಂಡಿಚಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ.
- ಜುಲೈ 24: ದೇವತೆಗಳು ಮೂಲ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ‘ಬಹುಡಾ ಯಾತ್ರೆ’.
ರಥೋತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಛೇರಾ ಪಹರಾ’ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ವೇಳೆ ಪುರಿಯ ಗಜಪತಿ ಮಹಾರಾಜರು ಚಿನ್ನದ ಹಿಡಿಕೆಯ ಕಸಪೊರಕೆಯಿಂದ ರಥದ ಸುತ್ತಲೂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಶ್ರೀಗಂಧದ ನೀರನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜನಾಗಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಕ್ತನಾಗಲಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಆಚರಣೆ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರ ಆಗಮನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
