ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್; ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ – ಸುಪ್ರೀಂ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ನವದೆಹಲಿ: ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ (Gratuity) ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಉದ್ಯೋಗಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪ ಅಥವಾ ದುರ್ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿರುವುದು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಹಣದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಯಿಂದ ಕಂಪನಿಗೆ ₹5,000 ನಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಆತನಿಗೆ ₹50,000 ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಬರಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಕಂಪನಿ ₹5,000 ಮಾತ್ರ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಉಳಿದ ₹45,000 ಹಣವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಪಾವತಿ ಕಾಯ್ದೆ-1972 (Payment of Gratuity Act, 1972) ಪ್ರಕಾರ, ಉದ್ಯೋಗಿಯ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾದರೆ, ಆ ನಷ್ಟದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ಹಾಗೂ ಅವರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಆಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗಿಯು ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಮಯ ಕೋರಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ಉದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು ಹಿಂಸಾಚಾರ, ನೈತಿಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಗಂಭೀರ ದುರ್ವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಹಣವನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ತೀರ್ಪು ದೇಶದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೆಪವಿಟ್ಟು ಗ್ರಾಚ್ಯುಟಿ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತಡೆ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.