ಕೇಸರಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಖಾದ್ಯಗಳು, ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕರು ಕೇಸರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಕೇಸರಿಯ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಕೇಸರಿಯ ಹಾವಳಿ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ನಕಲಿ ಕೇಸರಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೇಸರಿ ಖರೀದಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದು ಅಸಲಿಯೇ ಅಥವಾ ನಕಲಿಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.
1. ಬಣ್ಣ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ
ಅಸಲಿ ಕೇಸರಿಯನ್ನು ನೀರು ಅಥವಾ ಹಾಲಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಕೇಸರಿಯ ಬಣ್ಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ನಕಲಿ ಕೇಸರಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
2. ಕೇಸರಿ ದಳಗಳ ಆಕಾರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ
ಅಸಲಿ ಕೇಸರಿಯ ದಳಗಳು ತೆಳ್ಳಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುತ್ತೂರಿಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ನಕಲಿ ಕೇಸರಿ ದಳಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ನೇರವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
3. ವಾಸನೆ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ
ಅಸಲಿ ಕೇಸರಿಯು ಸೌಮ್ಯವಾದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಹಿ ಹಾಗೂ ಹುಲ್ಲಿನಂತಹ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ನಕಲಿ ಕೇಸರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ತೀವ್ರ ವಾಸನೆ ಕಂಡುಬರಬಹುದು.
4. ರುಚಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ
ಅಸಲಿ ಕೇಸರಿಯ ರುಚಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಹಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇಸರಿ ದಳವನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಾಗ ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಅನುಭವವಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ನಕಲಿ ಕೇಸರಿ ಸಿಹಿ ಅಥವಾ ಹುಳಿ ರುಚಿ ನೀಡಬಹುದು. ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಬಣ್ಣ ಬಿಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ ಅದು ನಕಲಿಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
5. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ
ಕೇಸರಿ ದಳವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಜ್ಜಿ ನೋಡಿ. ಅಸಲಿ ಕೇಸರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯಬಹುದು.
ನಕಲಿ ಕೇಸರಿ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ತುಂಡಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
6. ನೀರಿನ ಪ್ರಯೋಗ
ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಡುಗೆ ಸೋಡಾ ಸೇರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕೇಸರಿ ದಳ ಹಾಕಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಅಸಲಿ ಕೇಸರಿ ಇದ್ದರೆ ಮಿಶ್ರಣ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ನಕಲಿ ಕೇಸರಿ ಇದ್ದರೆ ನೀರಿನ ಬಣ್ಣ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಕೇಸರಿ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಖರೀದಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
