ಬೆಂಗಳೂರು: ಪತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯ ನಡುವಿನ ಜೀವನಾಂಶ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಪತ್ನಿ ವಿದ್ಯಾವಂತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ ಹೊಂದಿ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಪತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪತಿಯ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಪತ್ನಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪತಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ₹40 ಲಕ್ಷ, ಪತ್ನಿಯ ಆದಾಯ ₹10 ಲಕ್ಷ:
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪತಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ₹40 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪತ್ನಿಯೂ ಐಟಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹10 ಲಕ್ಷ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ, ಪತ್ನಿಯ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯ ಸುಮಾರು ₹54,700 ಆಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಪತಿಯ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡುವಂತೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಪತ್ನಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹20 ಸಾವಿರ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನೀಡಿದ್ದ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು.
ಪೋಷಕರನ್ನೂ ಸಾಕುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿಕೆ:
ವಿಚಾರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹35 ಸಾವಿರ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಪೋಷಕರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚಿಲಕೂರು ಸುಮಾಲತಾ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠ, ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದಿಂದ ಪೋಷಕರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಪತಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ಪತ್ನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಜೀವನಾಂಶ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ₹20 ಸಾವಿರ ಜೀವನಾಂಶ ನೀಡುವಂತೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.
ಈಗಾಗಲೇ ಪಾವತಿಸಿರುವ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ:
ಇನ್ನು ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದೆ. ಪತಿಯು ಈವರೆಗೆ ಪತ್ನಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿರುವ ಜೀವನಾಂಶದ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆದಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಜೀವನಾಂಶದ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
